Dengan segala tumpuan diberikan kepada kenderaan elektrik (EV) pada masa kini, pernahkah anda perasan betapa kurangnya perbincangan mengenai apa yang berlaku kepada bateri sebaik sahaja sesebuah kereta mencapai penghujung kitaran hayatnya atau dilupuskan akibat kemalangan? Bagi kereta petrol atau diesel biasa, enjin dan komponen seperti transmisi sering kali boleh diselamatkan dan digunakan semula. Namun, EV
Dengan segala tumpuan diberikan kepada kenderaan elektrik (EV) pada masa kini, pernahkah anda perasan betapa kurangnya perbincangan mengenai apa yang berlaku kepada bateri sebaik sahaja sesebuah kereta mencapai penghujung kitaran hayatnya atau dilupuskan akibat kemalangan?
Bagi kereta petrol atau diesel biasa, enjin dan komponen seperti transmisi sering kali boleh diselamatkan dan digunakan semula. Namun, EV adalah berbeza. Bateri hadir dalam pelbagai bentuk, seni bina kimia, dan saiz; tiada penyelesaian “satu saiz untuk semua”. Sebagai contoh, bateri Tesla tidak boleh dipasang begitu sahaja ke dalam kenderaan Xpeng.
Jadi, apa yang terjadi kepada bateri-bateri ini, dan mengapa tidak banyak syarikat yang tampil bersuara?
BMW Group Malaysia telah menyedari cabaran ini dan sedang berusaha untuk memberikan “hayat kedua” kepada baterinya. Malah, syarikat itu telah pun mengusahakan penggunaan semula komponen automotif sejak tahun 2021, malah mungkin lebih awal lagi.
Misi ini terletak di bawah inisiatif yang dipanggil Re:Generate. Ia merupakan komitmen BMW Group Malaysia untuk menerapkan prinsip ekonomi kitaran (circular economy) ke dalam operasi harian mereka. Program ini melangkaui aspek kenderaan, merangkumi cara syarikat bekerjasama dengan komuniti setempat. Berpandukan kerangka kerja global iaitu Re:Think, Re:Duce, Re:Use, dan Re:Cycle, ia adalah janji untuk memberikan bahan automotif hayat kedua yang bermakna.
Di Malaysia, Re:Generate bermula dengan fokus terhadap minyak pelincir. Melalui kerjasama dengan Pentas Flora, salah sebuah penyedia minyak bahan api kitar semula terbesar di negara ini, minyak pelincir terpakai dari pusat servis sah BMW telah ditukar menjadi minyak asas eko. Ini mengelakkan sisa berbahaya daripada berakhir di tapak pelupusan sampah dan mengembalikannya untuk kegunaan produktif.
Meneruskan momentum tersebut, lebih 200 rakan sekutu BMW telah bekerjasama dengan Precious Plastic Malaysia untuk mengitar semula sisa plastik pejabat dan rumah menjadi perabot untuk EPIC Learning Hub—sebuah sekolah yang mendidik anak-anak Orang Asli di kawasan luar bandar. Ini menjadi prinsip asas Re:Generate: kitaran yang diamalkan dari dalam syarikat dengan manfaat langsung kepada komuniti.
Kini, BMW Group Malaysia telah mengalihkan tumpuannya kepada bateri EV. Setakat Mac 2026, syarikat itu telah menyerahkan lebih 38,700 kenderaan elektrik. Memandangkan kereta-kereta ini semakin berusia, BMW telah pun mengumpul semula lebih 13,600 unit bateri.
Apakah yang mereka lakukan dengannya? Mereka mengubah fungsinya untuk berkhidmat kepada golongan yang paling memerlukan bekalan kuasa.
Pada tahun 2023, BMW bekerjasama dengan EV Connection untuk membangunkan kenderaan pengecasan EV mudah alih pertama menggunakan modul bateri BMW dan MINI yang telah diubah suai. “Power bank bergerak” ini menggunakan 16 modul dengan tahap kesihatan (state of health) sebanyak 70%, membolehkannya memberikan pengecasan pantas kepada pemilik EV yang terkandas.
Namun, impaknya jauh lebih mendalam. Pada Januari 2026, BMW Group Malaysia telah menandatangani Memorandum Persefahaman (MoU) dengan Universiti Malaya (UM), menggabungkan tiga entiti: Pusat Maju Penyelidikan Tenaga (UMPEDAC), Pusat Komuniti dan Kelestarian (UMCares), serta Pusat Pembangunan Lestari (UMSDC).
Di bawah MoU ini, BMW membekalkan bateri yang telah bersara kepada UMPEDAC, di mana pasukan penyelidik yang diketuai oleh Profesor Madya Dr. Tan Chia Kwang menukar kejuruteraannya menjadi sistem penyimpanan tenaga berkuasa solar. Melalui penggredan dan pengisihan yang teliti, pasukan tersebut memaksimumkan prestasi setiap pek, tanpa mengira usia atau ketumpatan tenaga asalnya.
Usaha ini adalah sebahagian daripada Projek Elektrifikasi Luar Bandar UM, yang menangani isu kemiskinan tenaga di luar bandar Malaysia. Bateri hayat kedua ini menyimpan tenaga solar yang disediakan oleh rakan kongsi yang mengambil bahagian untuk menyediakan pencahayaan dan, yang paling penting, sistem penyejukan (peti sejuk) untuk komuniti terpencil.
Bagi komuniti yang bergantung kepada aktiviti memburu, kemudahan peti sejuk adalah sesuatu yang mengubah segalanya. Sebelum ini, hasil buruan perlu dimakan segera. Kini, hasil kerjasama antara BMW dan UM, makanan boleh disimpan selama berminggu-minggu. Ini meningkatkan tahap pemakanan secara signifikan dan mengurangkan keperluan berterusan untuk memburu hidupan liar.
Dalam era di mana jenama kereta baharu muncul “bak cendawan tumbuh selepas hujan,” adalah penting bagi pembeli untuk melihat melampaui saiz skrin hiburan, jumlah warna lampu ambien, atau masa pecutan—perkara yang nampaknya menjadi obsesi pembuat kereta masa kini.
BMW Group Malaysia telah membuktikan bahawa mereka bukan sahaja mengambil berat tentang pembeli, tetapi juga keseluruhan kitaran hayat jentera tersebut. Melalui kerjasamanya dengan Universiti Malaya, mereka membawa perubahan di tempat yang paling memerlukan — mengubah cara orang menjalani kehidupan mereka.
Sebagai pembeli kereta, kita seharusnya memilih kenderaan bukan sekadar untuk apa yang ditawarkannya hari ini, tetapi untuk apa yang dilakukan oleh syarikat tersebut terhadap kenderaan itu sebaik sahaja ia tidak lagi mampu membawa kita ke mana-mana.
Berminat untuk menjadi sebahagian daripada atau menyokong projek ini? Anda boleh menghubungi Profesor Madya Dr. Tan Chia Kwang daripada Pusat Maju Penyelidikan Tenaga (UMPEDAC), Universiti Malaya melalui e-mel cktan@um.edu.my atau melalui telefon bimbit di talian +60 12-402 8128.